Marcin Kulesza

Założenia do zmiany ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów coraz bliżej

Opublikowano ostateczny projekt założeń do ustawy o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Będzie on teraz rozpatrywany przez Radę Ministrów.

Rządowe Centrum Legislacji opublikowało 24 października 2012 r. ostateczny tekst projektu, przesłany przez Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów po zamknięciu wszystkich procedur uzgodnieniowych. Przedstawiając projekt, Prezes UOKiK poinformowała, że w tekście tym, zgodnie z ustaleniami Komitetu Rady Ministrów, dokonano zmian, w tym uwzględniono szereg uwag Rządowego Centrum Legislacji (opracowanych przez Radę Legislacyjną przy Prezesie Rady Ministrów, omówionych na Portalu w sierpniu).

Z projektu usunięta została propozycja wprowadzenia kar nakładanych na osoby fizyczne za dopuszczenie do naruszenia przez przedsiębiorcę zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, pozostawiając ją w przypadku naruszenia przez przedsiębiorcę pozostałych zakazów ujętych w ustawie. Uzupełniono przy tym założenia dotyczące odpowiedzialności członków organów zarządzających i osób pełniących funkcje kierownicze u przedsiębiorcy za dopuszczenie do naruszenia przez przedsiębiorcę zakazu porozumień ograniczających konkurencję. Określono przesłanki odpowiedzialności tych osób. Będą one ponosić ją za działania i zaniechania związane z pełnioną funkcją, których skutkiem jest powstanie i funkcjonowanie zakazanego porozumienia. W projekcie wyraźnie wykluczono także podwójną odpowiedzialność – administracyjną, na podstawie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, oraz karną – za ten sam czyn. „Wprowadzono (…) przesłankę subiektywizującą tę odpowiedzialność, tj. kara będzie nałożona w sytuacji, gdy dana osoba choćby nieumyślnie dopuści się określonych działań skutkujących zakazaną praktyką”. Katalog praktyk, za które osoby fizyczne mają być karane, będzie zamknięty. Dodatkowo podkreślono, że odpowiedzialność osób fizycznych ma charakter następczy w stosunku do odpowiedzialności przedsiębiorcy, który dopuścił się stosowania zakazanej praktyki.

Zrezygnowano z propozycji uchylenia możliwości zaskarżania nadania decyzjom Prezesa UOKiK rygoru natychmiastowej wykonalności.

Zrezygnowano z propozycji wyłączenia stosowania art. 305 Kodeksu karnego, dotyczącego zmów przetargowych, względem osób pełniących funkcje kierownicze, wobec których Prezes UOKiK podjął decyzję o odstąpieniu od nałożenia lub obniżeniu kary w ramach programu łagodzenia kar (leniency).

Zrezygnowano ze szczegółowego odsyłania do konkretnych przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów dotyczących kontroli oraz przepisów Kodeksu postępowania karnego, które mają mieć odpowiednie zastosowanie do przeszukania. W tekście projektu pozostał postulat wprowadzenia wyraźnego odesłania do konkretnych przepisów Kodeksu postępowania karnego, przewidujących gwarancje ochrony uprawnień przeszukiwanego, m.in. w zakresie tajemnic prawnie chronionych (w tym Legal Professional Privilege rozumianej jako tajemnica obrończa).

Doprecyzowano założenia odnośnie do wprowadzenia możliwości publicznego ostrzegania przez Prezesa UOKiK o podejrzeniu naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w przypadku stosowania przez przedsiębiorców praktyk skierowanych do szerokiego kręgu konsumentów, mogących narazić konsumentów na poważne straty finansowe. Możliwość ta zostanie ograniczona do sytuacji, kiedy informacje o takich zagrożeniach wynikać będą z materiałów zebranych w toku postępowania wszczętego przez Prezesa UOKiK.

Aktualny tekst projektu jest dostępny na stronie Rządowego Centrum Legislacji.

O finale prac Rady Ministrów poinformujemy.

Marcin Kulesza, Zespół Prawa Konkurencji kancelarii Wardyński i Wspólnicy