Maciej Szewczyk

Święty Mikołaj a zmiany klimatu

Czy Święty Mikołaj, jako operator sań, będzie zobowiązany do rozliczania się z dokonanej przez sanie emisji gazów cieplarnianych na podobnej zasadzie jak linie lotnicze i inni operatorzy?

Zgodnie z Dyrektywą 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 roku („dyrektywa”), począwszy od 1 stycznia 2012 roku, wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do emisji dwutlenku węgla („system”) zostaną objęte działania lotnicze.

Oznacza to, że obowiązki w zakresie ograniczenia emisji gazów cieplarnianych z działań lotniczych będą obciążać operatorów statków powietrznych, którzy, podobnie jak operatorzy instalacji stacjonarnych (np. fabryk), będą zobowiązani do rozliczania się z faktycznie dokonanej emisji gazów cieplarnianych przy wykorzystaniu uprawnień do emisji.

Na gruncie przepisów dyrektywy powstaje pytanie, czy transport prezentów przy użyciu sań może zostać zakwalifikowany jako działalność lotnicza, objęta systemem.

Jakkolwiek dyrektywa nie definiuje pojęcia statku powietrznego, na gruncie Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym, podpisanej w Chicago w dniu 7 grudnia 1944 r. (Dz. U. z dnia 26 czerwca 1959 r. z późn. zm.) jest nim każde urządzenie, które może utrzymywać się w atmosferze pod wpływem działania powietrza innego niż działanie powietrza na powierzchnię ziemi.

Przy założeniu, że sanie Świętego Mikołaja są zdolne do samodzielnego utrzymywania się w atmosferze, a tym bardziej do przemieszczania się w niej, można uznać, że posiadają one cechy statku powietrznego.

Zgodnie z dyrektywą operatorem statku powietrznego jest w szczególności osoba, która eksploatuje statek powietrzny w czasie wykonywania działania lotniczego, lub jest jego właścicielem.

Przyjmując, że Święty Mikołaj jest osobą poruszającą się przywołanymi wcześniej saniami, można przyjąć, że co do zasady powinien on zostać zakwalifikowany jako operator statku powietrznego.

W świetle dyrektywy systemem mają być objęte, co do zasady, wszystkie loty, które rozpoczynają się lub kończą na lotnisku znajdującym się na terytorium państwa członkowskiego Wspólnoty. Nie ulega wątpliwości, iż z uwagi na położenie siedziby Świętego Mikołaja (Rovaniemi w Laponii – Finlandia) również kryterium terytorialne jest w tym przypadku spełnione.

Dla jednoznacznego określenia, czy transport prezentów saniami Świętego Mikołaja może zostać uznany za działalność lotniczą w rozumieniu dyrektywy, kluczowe wydaje się określenie, czy spełniona jest przesłanka określona w Załączniku I (litera „H) do dyrektywy, tj. czy maksymalna certyfikowana masa startowa sań przekracza 5 700 kg. Jeżeli odpowiedź na to pytanie jest twierdząca, istnieją przesłanki do przyjęcia, że loty Świętego Mikołaja będą od 1 stycznia 2012 roku kwalifikowane zgodnie z przepisami dyrektywy.

W konsekwencji Święty Mikołaj, jako operator statku powietrznego, będzie zobowiązany do rozliczania się z faktycznie dokonanej emisji gazów cieplarnianych na podobnej zasadzie jak linie lotnicze i inni operatorzy.

Maciej Szewczyk, Zespół Prawa Ochrony Środowiska kancelarii Wardyński i Wspólnicy