Spółki komandytowe i niektóre spółki jawne opodatkowane CIT


Ministerstwo Finansów zamierza opodatkować podatkiem dochodowym od osób prawnych (CIT) spółki komandytowe oraz te spółki jawne, których wspólnicy („podatnicy podatku dochodowego partycypujący w zyskach takich spółek jawnych”) nie są ujawniani. Najprawdopodobniej wskazane spółki zostaną podatnikami CIT już od 2021 r.

Taka informacja wynika z opublikowanych w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów założeń do projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz niektórych innych ustaw (nr projektu UD 126).

To już kolejna próba objęcia spółek komandytowych opodatkowaniem CIT. Poprzednia miała miejsce w 2013 r., jednak wtedy podatkiem CIT zostały objęte jedynie spółki komandytowo-akcyjne (SKA). Projekt ma na celu uszczelnienie systemu podatkowego, bowiem brak objęcia wskazanych spółek osobowych CIT powoduje możliwość uchylania się od opodatkowania CIT.

Opodatkowanie spółki komandytowej: do 2020 r.

Obecnie spółki komandytowe oraz spółki jawne są podmiotami transparentnymi podatkowo, co oznacza, że nie są podatnikami CIT. Analogiczne reguły dotyczą spółek partnerskich oraz spółek cywilnych. Zasady opodatkowania tych podmiotów podatkiem dochodowym są zatem zbliżone do tych, które obowiązują osoby fizyczne prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą. Dochody generowane przez te spółki są opodatkowane CIT lub PIT jednokrotnie na poziomie wspólników, proporcjonalnie do posiadanych przez nich udziałów w zyskach.

… i od 2021 r.

Planowane zmiany oznaczają, że dochody generowane przez spółki komandytowe i niektóre spółki jawne będą opodatkowane już na poziomie spółki będącej podatnikiem CIT.

Potencjalne konsekwencje

Ocena skutków planowanej nowelizacji przepisów o CIT będzie możliwa po opublikowaniu projektu ustawy.

Jeśli chodzi o same spółki, możliwe są różne scenariusze. Nie wiadomo jeszcze, czy zakwalifikowane jako podatnicy CIT spółki komandytowe oraz jawne zostaną zrównane ze spółkami kapitałowymi, czy też będą ich dotyczyć preferencyjne zasady opodatkowania CIT (np. tzw. estoński CIT).

Jeśli chodzi o wspólników spółek komandytowych oraz jawnych podlegających CIT, możliwe jest zróżnicowanie pozycji komplementariusza i komandytariusza poprzez wprowadzenie mechanizmów odliczania podatku CIT od podatku z tytułu wypłaty zysku oraz innych przychodów (dochodów) z tytułu udziału w zyskach. Pewną wskazówką mogą być tutaj zasady opodatkowania wspólników SKA, które przewidują inne reguły dla wspólników o nieograniczonej odpowiedzialności za zobowiązania spółki (komplementariuszy), a inne dla wspólników o ograniczonej odpowiedzialności (akcjonariuszy):

  • komplementariusz ma prawo pomniejszyć podatek od dywidend oraz innych dochodów (przychodów) uzyskiwanych z tytułu udziału w zyskach SKA o kwotę podatku od dochodów SKA obliczonego za rok podatkowy, z którego ten dochód (przychód) z tytułu udziału w zyskach został uzyskany (proporcjonalnie do udziału komplementariusza w zyskach SKA),
  • akcjonariusz, który jest podatnikiem CIT (tj. inna SKA, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółka akcyjna), może skorzystać ze zwolnienia od opodatkowania CIT dywidendy oraz innych przychodów z udziału w zyskach SKA, po spełnieniu określonych warunków. Zwolnienie nie przysługuje akcjonariuszowi będącemu osobą fizyczną.

Mogą też zostać przyjęte inne rozwiązania preferujące wspólników spółek komandytowych oraz jawnych objętych CIT, potencjalnie zależnie od ich statusu (np. jako osób fizycznych).

Zapowiedziane zmiany nie odnoszą się do zasad odpowiedzialności wspólników spółek komandytowych oraz jawnych, w szczególności nie wpływają na możliwość ograniczenia osobistej odpowiedzialności komandytariusza za zobowiązania spółki do wysokości sumy komandytowej.

Planowany projekt ustawy ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2020 r., co oznacza, że proces legislacyjny może zakończyć się zgodnie z wymogami konstytucyjnymi jeszcze w 2020 r., a spółki komandytowe (i wskazane spółki jawne) mogą stać się podatnikami CIT już od 2021 r.

Joanna Prokurat, doradca podatkowy, praktyka podatkowa kancelarii Wardyński i Wspólnicy