Przekształcenie

 
 

Przyczyna przekształcenia

Decyzja o przeprowadzeniu przekształcenia spółki zapada w związku z sytuacją ekonomiczną spółki, w celu optymalizacji zarządzania spółką (uwzględniając aspekty podatkowe). Spółka przekształcona pozostaje podmiotem praw i obowiązków spółki przekształcanej oraz kontynuuje działalność, ale pod nową formą prawną.

Dodatkowo chęć przekształcenia może być podyktowana dążeniem do ograniczenia odpowiedzialności: w spółkach osobowych wspólnik odpowiada całym swoim majątkiem, zaś w spółkach kapitałowych jego odpowiedzialność jest, co do zasady, ograniczona do wysokości wniesionych udziałów. Ponadto przekształcenie w spółkę kapitałową może się wiązać ze wzrostem rozmiaru prowadzonej działalności, jak również z chęcią wprowadzenia spółki na giełdę (co jest możliwe jedynie w przypadku spółki akcyjnej).

Spółki kapitałowe bywają też przekształcane w spółki osobowe w celu zmniejszenia obciążeń podatkowych (w spółce kapitałowej opodatkowaniu podlega spółka oraz wspólnicy, w spółce osobowej – jedynie dochody wspólników).

Dopuszczalność przekształcania

Przepisy Kodeksu spółek handlowych regulują, które podmioty mogą się przekształcać. Zgodnie z tymi przepisami:

  • spółka jawna, spółka partnerska, spółka komandytowa, spółka komandytowo-akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka akcyjna (spółka przekształcana) może być przekształcona w inną spółkę handlową (spółkę przekształconą),
  • spółka cywilna może być przekształcona w każdą spółkę handlową, jednakże w przypadku przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną, stosuje się inny reżim prawny,
  • przedsiębiorca będący osobą fizyczną wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą (przedsiębiorca przekształcany) może przekształcić formę prowadzonej działalności w jednoosobową spółkę kapitałową (spółkę przekształconą).

Nie może być przekształcana spółka w likwidacji, która rozpoczęła podział majątku, ani spółka w upadłości.

Formy przekształcenia

Wyróżniamy dwie formy przekształcenia:

  • spółki osobowej w spółkę kapitałową,
  • spółki kapitałowej w spółkę osobową.

Prawa i obowiązki po przekształceniu

Z dniem przekształcenia spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej – w szczególności zwolnienia, koncesje oraz ulgi, o ile decyzje o ich ustanowieniu lub przepisy prawa nie stanowią inaczej.

Dniem przekształcenia jest dzień dokonania rejestracji (wpisu) spółki przekształconej w Krajowym Rejestrze Sądowym. Taki wpis w rejestrze sądowym jest czynnością techniczną, w związku z czym ze względów organizacyjnych oraz podatkowych spółki często wnoszą o zarejestrowanie przekształcenia w konkretnym dniu. Sąd nie jest związany takim wnioskiem, ale co do zasady przychyla się do niego.

Osoba prawna powstała na podstawie przekształcenia wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki każdej z łączących się osób lub spółek.

Spółka osobowa powstała w wyniku przekształcenia spółki kapitałowej przejmuje ogół praw i obowiązków podatkowych tej spółki, nie obejmuje ona jednak praw i obowiązków, które posiadali wspólnicy, gdyż nie funkcjonują one w spółkach osobowych. Po przekształceniu podatnikami zostają wspólnicy, którzy są objęci podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Główne etapy przekształcenia

  • Faza przygotowawcza:
    • przygotowanie dokumentacji na potrzeby przekształcenia (przygotowanie planu przekształcenia i załączników do planu).
  • Faza decyzyjna:
    • złożenie planu przekształcenia do Krajowego Rejestru Sądowego oraz Monitora Sądowego i Gospodarczego celem publikacji,
    • wniosek o wyznaczenie biegłego do zbadania planu przekształcenia,
    • podwójne zawiadomienie wspólników spółki o przekształceniu,
    • o podjęcie uchwały o przekształceniu spółki.
  • Faza rejestracji:
    • złożenie wniosku o przekształcenie spółki,
    • zarejestrowanie przekształcenia.

Przy przekształcaniu spółek kapitałowych w spółki osobowe należy dokładnie zbadać aspekty podatkowe przekształcenia, gdyż jeżeli spółka posiada środki na kapitale zapasowym, to takie środki po przekształceniu będą traktowane jako dochód wspólników i będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.