Prawo własności intelektualnej


 
 

Prawo własności intelektualnej zapewnia i chroni wyłączność stanowienia o posiadanych dobrach niematerialnych. Są one przedmiotem prawa autorskiego (utwory) i prawa własności przemysłowej (znaki towarowe, patenty, wzory przemysłowe, wzory użytkowe i oznaczenia geograficzne).

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych stanowi zbiór praw przysługujących autorowi m.in. dotyczących użytkowania utworu i czerpania z niego pożytków. Z kolei podstawowym aktem prawnym dotyczącym prawa własności przemysłowej jest ustawa z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej. Zasady przeciwdziałania nieuczciwej konkurencji reguluje ustawa z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Postępowania cywilne, karne i administracyjne toczą się zgodnie z procedurami określonymi w kodeksach postępowania cywilnego, karnego i administracyjnego. W kwestiach szczegółowych procedury te modyfikowane są przez akty prawne regulujące poszczególne prawa własności przemysłowej lub prawa autorskie.

Krajowe prawa wyłączne do znaków towarowych, patentów, wzorów przemysłowych i użytkowych oraz oznaczeń geograficznych rejestrowane są przez Urząd Patentowy RP. Zajmuje się on także sprawami o unieważnienie i wygaszenie praw wyłącznych. Odnośne postępowania odwoławcze toczą się przed sądami administracyjnymi -WSA i NSA.

Z kolei wspólnotowe prawa wyłączne do znaków i wzorów wspólnotowych rejestruje Urząd ds. Harmonizacji Rynku Wewnętrznego. Odwołania od jego decyzji rozpoznawane są przez sądy wspólnotowe, tj. Sąd Pierwszej Instancji i Trybunał Sprawiedliwości.

Spory dotyczące naruszenia praw własności intelektualnej i zasad uczciwej konkurencji rozpatrują sądy powszechne – cywilne i karne. Natomiast Sąd Wspólnotowych Znaków Towarowych i Wzorów Przemysłowych w Warszawie jest właściwy w przypadku naruszenia praw o charakterze wspólnotowym.

Spory związane z domenami internetowymi toczą się przed Sądem Polubownym ds. Domen Internetowych przy Polskiej Izbie Informatyki i Telekomunikacji.

Jeżeli chodzi o ochronę celną, to stosowne postępowania prowadzone są przed organami celnymi, a w instancjach odwoławczych przed sądami administracyjnymi.