Prawa i obowiązki kontrolujących

 
 

Prawa kontrolujących

Kontrolujący mają szereg uprawnień, które w trakcie kontroli (czy to podatkowej, czy skarbowej) umożliwiają im gromadzenie materiału dowodowego w szerokim zakresie. Kontrolowany powinien zatem pamiętać, że kontrolujący są uprawnieni do:

  • wstępu na grunt oraz do budynków, lokali lub innych pomieszczeń kontrolowanego;
  • żądania udostępnienia akt, ksiąg i wszelkiego rodzaju dokumentów związanych z przedmiotem kontroli oraz do sporządzania z nich odpisów, kopii, wyciągów, notatek, wydruków i udokumentowanego pobierania danych w formie elektronicznej, jednak z zastrzeżeniem szczególnych regulacji dotyczących dokumentów objętych zakresem jakiejkolwiek tajemnicy państwowej, służbowej lub zawodowej;
  • przesłuchiwania świadków, kontrolowanego oraz innych osób wskazanych w przepisach;
  • żądania okazania majątku podlegającego kontroli oraz dokonania jego oględzin;
  • zbierania innych niezbędnych materiałów w zakresie objętym kontrolą;
  • legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości, jeżeli jest to niezbędne dla potrzeb kontroli;
  • żądania przeprowadzenia spisu z natury;
  • zasięgania opinii biegłych;
  • zabezpieczania zebranych dowodów.

Kontrolujący może również zażądać wydania, na czas trwania kontroli, za pokwitowaniem, akt, ksiąg i innych dokumentów:

  • w razie powzięcia uzasadnionego podejrzenia, że są one nierzetelne;
  • gdy kontrolowany nie zapewnia kontrolującym warunków umożliwiających wykonywanie czynności kontrolnych związanych z badaniem tej dokumentacji, a w szczególności nie udostępnia kontrolującym samodzielnego pomieszczenia i miejsca do przechowywania dokumentów.

Jak sygnalizowaliśmy powyżej, organ kontroli skarbowej może w ramach prowadzonego postępowania kontrolnego przeprowadzić także kontrolę podatkową.

Obowiązki kontrolujących

Należy również pamiętać o obowiązkach, które spoczywają na kontrolujących, w tym o obowiązku okazania upoważnienia do przeprowadzenia kontroli oraz legitymacji służbowej. Kontrolujący zobowiązani są również do:

  • zapewnienia kontrolowanemu lub pełnomocnikowi pełnej możliwości brania czynnego udziału w każdym stadium prowadzonej kontroli, między innymi poprzez składanie wyjaśnień, a także zgłaszanie oraz realizowanie własnych wniosków dowodowych, jeśli mogą się one przyczynić do wyjaśnienia sprawy;
  • zapewnienia kontrolowanemu lub pełnomocnikowi udziału w czynnościach takich jak przesłuchiwanie świadków, dokonywanie oględzin, inwentaryzacja lub dowód z biegłego;
  • zapewnienia kontrolowanemu lub pełnomocnikowi możliwości zapoznania się z treścią dokumentów oraz ustaleniami kontroli;
  • rozpatrzenia żądań kontrolowanego lub pełnomocnika co do uzupełnienia dokumentacji i weryfikacji ustaleń oraz zawiadomienia o sposobie załatwienia tych żądań.