Podział

 
 

Generalnie decyzja o przeprowadzeniu podziału spółki zapada w związku z sytuacją ekonomiczną spółki, w celu optymalizacji zarządzania jej kosztami (uwzględniając aspekty podatkowe) lub z przyczyn związanych z globalną strategią grupy.

Dopuszczalność podziału

Przepisy Kodeksu spółek handlowych regulują, które podmioty podlegają podziałowi. Zgodnie z tymi przepisami:

  • podziałowi podlegają spółki kapitałowe,
  • nie jest dopuszczalny podział spółki akcyjnej, której kapitał zakładowy nie został pokryty w całości,
  • nie można dokonać podziału spółki w likwidacji, która rozpoczęła podział majątku, lub spółki w upadłości,
  • nie podlegają podziałowi spółki osobowe.

Formy podziału

Wyróżniamy następujące formy podziału:

  • podział przez przejęcie – następuje poprzez przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na inne spółki w zamian za udziały lub akcje spółki przejmującej, które są przeznaczone dla wspólników spółki dzielonej,
  • podział przez zawiązanie nowych spółek – wspólnicy zakładają nową spółkę obejmując jej akcje albo udziały, a w zamian przenoszą na nową spółkę (nowe spółki) cały majątek spółki dzielonej,
  • podział przez przejęcie oraz zawiązanie nowej spółki – majątek spółki dzielonej zostaje przeniesiony na istniejącą oraz nowo zawiązaną spółkę lub spółki,
  • podział przez wydzielenie – część majątku spółki dzielonej zostaje przeniesiona na istniejącą oraz nowo zawiązaną spółkę lub spółki.

Do podziału spółki wymagana jest powzięta większością trzech czwartych głosów, przedstawiających co najmniej połowę kapitału zakładowego (umowa spółki lub statut mogą przewidywać surowsze wymagania) uchwała zgromadzenia wspólników albo walnego zgromadzenia akcjonariuszy wszystkich spółek uczestniczących w podziale.

Dniem podziału jest dzień wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego. Takie wykreślenie jest czynnością techniczną, w związku z czym ze względów organizacyjnych oraz podatkowych spółki często wnoszą o zarejestrowanie podziału w konkretnym dniu. Sąd nie jest związany takim wnioskiem, ale co do zasady przychyla się do niego.

Wydzielenie nowej spółki następuje w dniu jej wpisu do rejestru. W przypadku przeniesienia części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę, wydzielenie następuje w dniu wpisu do rejestru podwyższenia kapitału zakładowego spółki przejmującej (dzień wydzielenia).

Prawa i obowiązki po podziale

Z dniem podziału albo z dniem wydzielenia spółki przejmujące lub spółki nowo utworzone powstałe w związku z podziałem wstępują w prawa i obowiązki spółki dzielonej określone w planie podziału. W szczególności na spółkę przejmującą lub nowo utworzoną przechodzą (o ile w decyzjach o ich ustanowieniu lub w przepisach prawa nie jest postanowione inaczej) zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które są związane z majątkiem spółki dzielonej przydzielonym danej spółce w planie podziału.

Wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki osoby prawnej dzielonej zostają przeniesione na osoby prawne przejmujące lub osoby prawne powstałe w wyniku podziału w związku z przydzielonymi im w planie podziału składnikami majątku.

Główne etapy podziału

  • Faza przygotowawcza:
    • przygotowanie dokumentacji podziałowej (planu podziału i załączników do planu).
  • Faza decyzyjna:
    • sporządzenie przez zarządy spółki dzielonej oraz każdej spółki przejmującej planu podziału uzasadniającego podział, jego podstawy prawne i ekonomiczne, a zwłaszcza stosunek wymiany udziałów lub akcji,
    • złożenie planu podziału do Krajowego Rejestru Sądowego oraz Monitora Sądowego i Gospodarczego celem publikacji,
    • wniosek o wyznaczenie biegłego do zbadania planu podziału,
    • podwójne zawiadomienie wspólników spółki dzielonej o podziale,
    • podjęcie uchwały o podziale spółki dzielonej.
  • Faza rejestracji:
    • złożenie wniosku o podział spółki,
    • zarejestrowanie podziału.