Klaudia Przybyłowicz

Nowa ustawa o publicznym transporcie zbiorowym

23 grudnia 2010 r. prezydent podpisał nową ustawę o publicznym transporcie zbiorowym, która wprowadza daleko idące zmiany w dotychczasowym sposobie świadczenia transportowych usług publicznych.

Ustawa określa zasady organizacji i funkcjonowania regularnego przewozu osób w publicznym transporcie zbiorowym realizowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz w strefie transgranicznej, w transporcie drogowym, kolejowym, innym szynowym, linowym, linowo-terenowym, morskim oraz w żegludze śródlądowej. Określa także zasady finansowania regularnego przewozu osób w publicznym transporcie zbiorowym, w zakresie przewozów o charakterze użyteczności publicznej, realizowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Jedną z ważniejszych zmian jest wprowadzenie możliwości zawarcia umowy o świadczenie usług przewozowych bezpośrednio z przewoźnikiem, bez konieczności organizowania przetargu. Istotne jest jednak, że w ostatecznym tekście ustawy nie pojawia się zapis o możliwości przyznania prawa wyłącznego, o którym mowa w Rozporządzeniu (WE) nr 1370/2007. Prawo wyłączne polega na umożliwieniu podmiotowi świadczącemu usługi publiczne świadczenia niektórych usług publicznych w zakresie transportu pasażerskiego na danej trasie, w danej sieci lub na danym obszarze z wyłączeniem innych takich podmiotów.

Nowa ustawa wprowadza również pojęcie organizatora transportu zbiorowego. Jest nim właściwa jednostka samorządu terytorialnego albo minister właściwy do spraw transportu zapewniający funkcjonowanie publicznego transportu zbiorowego na danym obszarze. Do zadań organizatora należy planowanie rozwoju transportu, organizowanie publicznego transportu zbiorowego oraz zarządzanie nim. Organizator transportu zbiorowego, w celu wykonywania zadań wynikających z ustawy, opracowuje i przyjmuje w formie aktu prawa miejscowego plan zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego.

Podmiotem uprawnionym do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób będzie operator publicznego transportu zbiorowego. Status operatora nabędą samorządowe zakłady budżetowe oraz przedsiębiorcy, którzy zawarli z organizatorem publicznego transportu zbiorowego umowę o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego, na liniach określonych w umowie. Organizator będzie mógł dokonać wyboru operatora w trybie ustawy Prawo zamówień publicznych, ustawy o koncesji na roboty budowlane lub usługi albo poprzez bezpośrednie zawarcie umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego – jeżeli zachodzi jedna z przesłanek wymienionych w art. 22 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym.

Ustawa wejdzie w życie z dniem 1 marca 2011 r.