Bartosz Kuraś

Niższe kary za nieprawidłową ewidencję odpadów

Koniec z niewspółmiernie wysokimi karami za niedopełnienie obowiązków sprawozdawczych związanych z gospodarką odpadami. Ukarana będzie mogła być także osoba odpowiedzialna za realizację takich obowiązków, a nie – jak dotychczas – tylko przedsiębiorca.

17 czerwca br. prezydent podpisał ustawę z dnia 28 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o odpadach. Wprowadza ona zmiany w zakresie sankcji za niedopełnienie obowiązków sprawozdawczych przez posiadaczy odpadów. Ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od jej opublikowania w Dzienniku Ustaw, co może nastąpić w przyszłym tygodniu.

Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach posiadacz odpadów obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów musi przekazywać w odpowiednim terminie organom ochrony środowiska informacje dotyczące gospodarki odpadami (takie jak na przykład zbiorcze zestawienia danych opisujących ilość i rodzaj odpadów oraz sposoby gospodarowania odpadami). Za niewywiązanie się z tych obowiązków grozi obecnie kara pieniężna w wysokości 10 000 zł. Tak wysoka kara, w założeniach ustawodawcy, miała zagwarantować realizację obowiązków sprawozdawczych przez przedsiębiorców.

Regulacja ta jest krytykowana, w zasadzie od momentu jej wprowadzenia do ustawy o odpadach na początku 2010 roku, głównie z dwóch powodów. Po pierwsze, organy ochrony środowiska zobowiązane do egzekwowania obowiązków sprawozdawczych przedsiębiorców nie miały możliwości miarkowania wysokości kary. Oznacza to przykładowo, że do momentu wejścia w życie zmian kara tej samej wysokości może zostać nałożona na przedsiębiorcę, który spóźnił się ze złożeniem sprawozdania jeden dzień, jak i na przedsiębiorcę, który złożył sprawozdanie z miesięcznym opóźnieniem. Po drugie, wysokość kary w zasadzie nie odzwierciedlała szkodliwości społecznej czynu, zwłaszcza gdy przedsiębiorca jedynie nieznacznie spóźnił się ze złożeniem sprawozdania.

Po wejściu w życie nowelizacji za niewykonanie obowiązków sprawozdawczych zamiast administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł grozić będzie kara grzywny w wysokości od 20 do 5000 zł orzekana na zasadach i w trybie określonym w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia. Oznacza to, że kara ta może zostać nałożona na osobę fizyczną odpowiedzialną za realizację obowiązków sprawozdawczych.

Po wejściu w życie nowych przepisów w przypadku nieprzekazania we właściwym terminie zbiorczego zestawienia danych posiadacz odpadów będzie mógł zostać ukarany karą pieniężną w wysokości 500 zł. Wymierzając karę, organ ochrony środowiska określi dodatkowy termin przekazania zbiorczego zestawienia danych, nie krótszy niż 14 dni. Za nieprzekazanie zbiorczego zestawienia danych w dodatkowym terminie grozić będzie kara pieniężna w wysokości 2 000 zł. Karę tę organ ochrony środowiska będzie mógł nakładać wielokrotnie, jej łączna kwota nie będzie mogła jednak przekroczyć sumy 10 000 zł za dany rok kalendarzowy.

Wprowadzane zmiany należy ocenić pozytywnie, zwłaszcza na tle obecnie obowiązującej regulacji. Nie można jednak wykluczyć, że po wejściu zmian w życie obowiązki sprawozdawcze będą realizowane z mniejszym zapałem niż dotychczas.

Bartosz Kuraś, Zespół Prawa Ochrony Środowiska kancelarii Wardyński i Wspólnicy